İşleminiz gerçekleştirilirken lütfen bekleyiniz.

Please wait


Makale Detayları

[Türkçe .pdf]
Kurucaşile – Cide Dolayının Jeolojisi
Başlık: Kurucaşile – Cide Dolayının Jeolojisi
Yazarlar: Okan TÜYSÜZ
Anahtar Kelimeler: İstanbul Zonu, Batı Karadeniz Havzası, Ulus Havzası, Cide-Kurucaşile, Stratigrafi
Özet:

İstanbul Zonu üzerindeki Cide-Kurucaşile yöresi KB Anadolu ve Karadeniz’in jeolojik evriminin anlaşılması açısından önemlidir. Bölgenin görülür en alt birimi Karbonifer yaşlı kömürlü karasal çökellerdir. Permiyen yaşlı karasal Çakraz Formasyonu ile üzerinde yer alan Triyas yaşlı gölsel Çakrazboz Formasyonu Paleozoyik istifini uyumsuz olarak örter. Daha üstteki Dogger yaşlı Himmetpaşa Formasyonu kısa ömürlü bir deniz istilasını temsil etmektedir. Dogger ve daha yaşlı birimler üzerinde Kimmericiyen’de başlayan transgresyon Berriaziyen’e kadar bir karbonat platformunun gelişimine yol açmış, bu platform daha sonra yükselerek son bulmuştur. Geç Barremiyen’de öncekine oranla çok daha sınırlı ikinci bir karbonat platformu gelişmiş, ardından bölge derinleşmiştir. Senomaniyen bölgesel bir yükselme ve aşınma dönemidir. Bölgedeki ilk etkili volkanizma Orta Turoniyen’de başlamıştır. Bu dönemde volkanik ve volkanojenik kırıntılıların çökelimi ile yaşıt normal faylar, bunların önünde fay önü çökelleri gelişmiş ve bölge düzensiz bir topoğrafya kazanmıştır. Orta-Geç Santoniyen’de volkanizma bir süreliğine susmuş, bölge hızla alçalarak bütünüyle derin bir deniz ortamı haline gelmiştir. Bu olaylar bölgenin kıtasal kabuğunun koparak Batı Karadeniz yayardı havzasında okyanusal kabuğunun gelişmeye başladığını belirtmektedir. Kampaniyen’de volkanizma yeniden, ancak bu defa çok daha şiddetli olarak başlamış, kısa süre sonra ise biterek yerini Karadeniz’in güney kıta kenarı çökellerini temsil eden pelajik çökellere bırakmıştır. Maastrihtiyen’de bölge güneyden itibaren sıkışıp yükselmeye başlamış, bu yükselim kuzeyde Karadeniz, güneyde ise Devrek Havzası’na türbidit gereci sağlamış, bölgede Orta Eosen’e kadar silisiklastik türbiditler çökelmiştir. Orta Eosen sonunda tüm bölgenin yükselerek denizel ortamların yok olmasını takiben yoğun sıkışma etkisi altında kalan bölgede kuzey verjanslı bindirmeler gelişmiş, böylece bölge bir kıvrım-bindirme kuşağı haline gelmiştir. Bu sıkışma rejimi varlığını olasılıkla günümüzde de sürdürmektedir.

10.19111/bulletinofmre.884651

Details

[English .pdf]
Geology of the Kurucaşile-Cide Region, NW Turkey
Title: Geology of the Kurucaşile-Cide Region, NW Turkey
Authors: Okan TÜYSÜZ
Keywords: Istanbul Zone, Western Black Sea Basin, Ulus Basin, Cide-Kurucaşile, Stratigraphy
Abstract:

Cide-Kurucaşile area on the İstanbul Zone is an important region for understanding the geological evolution of NW Anatolia and the Black Sea. The lowest visible unit of the region is the Carboniferous coal-bearing terrestrial sediments. Permian aged terrestrial Çakraz Formation and the overlying Triassic lacustrine Çakrazboz Formation unconformably overlie the Palaeozoic sequence. Dogger aged Himmetpaşa Formation represents a short-period marine invasion. The transgression that started in the Kimmerician on the Dogger and older units has led to the development of a carbonate platform, which has risen and demised after the Berriasian. A second carbonate platform, much more limited than the previous one, developed in the Late Barremian, and then the whole region deepened. The Cenomanian is a period of regional uplift and erosion. The first effective volcanic activity in the region started in the Middle Turonian. During this period, extensional faults coeval with the deposition of volcanic and volcanogenic clastics, and colluvial wedges developed in front of them, and the region gained an irregular topography. In the Middle-Late Santonian, the volcanism became silent for a while, the region rapidly subsided and became a completely deep marine environment. These events indicate that the continental crust of the region was totally broken up and the oceanic crust began to develop in the Western Black Sea back arc basin. In the Campanian, the volcanism reactivated much more intensely, but ceased after a short time, leaving its place to pelagic sediments forming the southern passive continental margin deposits of the Black Sea. In the Maastrichtian, the region was tectonically compressed and uplifted and provided turbiditic material to the Black Sea in the north and the Devrek Basin in the south. Siliciclastic turbidites have been deposited in the region until the Middle Eocene. At the end of the Middle Eocene, following uplifting of the entire region and the destruction of marine environments, the north-vergent thrusts were developed due to intense compression and the region became a fold-thrust belt. This compressional tectonic regime is probably still active.

10.19111/bulletinofmre.884651



 
MTA Bilgi İşlem Koordinatörlüğü - 2013/2021