İşleminiz gerçekleştirilirken lütfen bekleyiniz.

Please wait


Makale Detayları

[Türkçe .pdf]
Sinanpaşa (Afyon-Batı Anadolu) Havzası Neojen Çökellerinin Kil Mineralojisi ve Paleo-İklimsel Özellikleri
Başlık: Sinanpaşa (Afyon-Batı Anadolu) Havzası Neojen Çökellerinin Kil Mineralojisi ve Paleo-İklimsel Özellikleri
Yazarlar: Elif AKISKA, Zehra KARAKAŞ
Anahtar Kelimeler: Neojen, Afyon, kil mineralleşmesi, paleoiklim, simektit
Özet:

Batı Anadolu’daki genişlemeli tektonik rejimde şekillenen Neojen havzalarından biri olan Sinanpaşa havzası, değişik türden evaporit, linyit, uranyum ve kil mineralleri içeren Batı Anadolu havzalarının doğu sınırında yer alır. Bu havzada Miyosen istifi, alüviyal yelpaze-flüviyal birimlerle başlamakta ve göl çökelleriyle devam etmektedir. Akarsu taşkın düzlükleri ve göl kıyısı bataklık depolanmaları yer yer ekonomik düzeyde kömürlü seviyeler bulundurur. Ayrıca, Orta-Geç Miyosen’den itibaren Afyon volkanizmasının ürünleri, topoğrafik olarak kara üzerinde veya gölsel çökeller ile ardalanmalı olarak su altında depolanmışlardır. Volkanitlere eşlik eden çökellerde egemen kil mineralleri illit ve simektittir. Bazı örneklerde bu kil minerallerine klorit, kaolinit ve zeolit eşlik eder. Ayrıca, feldispat, dolomit, tenardit, jips gibi mineraller de yer yer izlenir. Organik maddenin fazla olduğu sığ-kıyısal gölsel ortamlarda sepiyolit mineralince zenginleşmeler belirgindir. İncelenen çökel istifte kil mineralleri (illit, simektit, kaolinit, klorit) çoğunlukla detritik karakterli olup, ılıman/yağışlı iklimsel koşullarda piroklastik (tüf) ve volkanik olmayan kayaçların günlenmesine bağlı olarak gelişmişlerdir. Özellikle bunlar arasında simektit ve kaolinit mineralleri tüflerin asidik ve bazik karakterine bağlı olarak su altı koşullarında yerinde/otijenik olarak oluşmuşlardır. Sonuç olarak, Sinanpaşa Neojen havzasında yüzeylenen çökel sistemlerindeki farklı kil minerali türleri, kaynak kayaçların mineralojik bileşimi, iklimsel faktörler (nemli/yarı nemli, kurak) eski topoğrafya, depolanma ortamı (karasal, su altı) ve diyajenetik faktörlere bağlı olarak gelişmiştir. 

10.19111/bulletinofmre.707988

Details

[English .pdf]
Clay Mineralogy and Paleoclimatic Properties of the Neogene Deposits in Sinanpaşa Basin (Afyon-Western Anatolia)
Title: Clay Mineralogy and Paleoclimatic Properties of the Neogene Deposits in Sinanpaşa Basin (Afyon-Western Anatolia)
Authors: Elif AKISKA, Zehra KARAKAŞ
Keywords: Neogene, Afyon, clay mineralization, paleoclimate, smectite
Abstract:

The Sinanpaşa basin, one of the Neogene basins formed in the extensional tectonic regime in Western Anatolia, is located on the eastern margin of Western Anatolia basins containing different types of evaporites, lignite, uranium and clay minerals. Miocene sequence was initiated with alluvial fan-fluvial units and followed by lacustrine sediments. River floodplains and lakeshore marshes locally contain economic coal levels. Since Middle-Late Miocene, the products of Afyon volcanism were deposited into a subaerial or a subaqueous environment alternating with lake sediments. Dominant clay minerals are illite and smectite within the sediments coexistence with the volcanics. These minerals were accompanied by chlorite, kaolinite, and zeolite in some samples. Feldspar, dolomite, thenardite, and gypsum are locally observed too. Sepiolite mineral enrichments are also noteworthy in shallow-coastal lacustrine environments where organic matter is abundant. Clay minerals are mostly detritic and developed due to the weathering of volcaniclastics and sedimentary rocks in temperate/humid climatic conditions. In particular, smectite and kaolinite minerals were formed in situ/authigenic under subaqueous conditions due to the acidic/basic character of tuffs. As a result, different clay mineral types have been developed due to the mineralogical composition of source rocks, climatic factors (humid/semi-humid, arid), paleotopography, depositional environment and diagenetic factors.

10.19111/bulletinofmre.707988


 
MTA Bilgi İşlem Koordinatörlüğü - 2013/2020