İşleminiz gerçekleştirilirken lütfen bekleyiniz.

Please wait


Makale Detayları

[Türkçe .pdf]
Petrollü şeyllerin element karakteristikleri ve organik maddenin paleo-sedimanter şartlarını kontrol eden faktörler; Çeltek Formasyonu petrollü şeylleri, Sorgun-Yozgat)/Turkiye
Başlık: Petrollü şeyllerin element karakteristikleri ve organik maddenin paleo-sedimanter şartlarını kontrol eden faktörler; Çeltek Formasyonu petrollü şeylleri, Sorgun-Yozgat)/Turkiye
Yazarlar: Berna YAVUZ PEHLIVANLI
Anahtar Kelimeler: Paleo-ortam, Paleo-tuzluluk, Paleo-İklim, Kimyasal Alterasyon İndeksi (CIA), Çeltek Formasyonu Petrollü Şeylleri (ÇFPŞ), Toplam Organik Karbon (TOC),
Özet:

Yozgat ili Sorgun ilçesinde Alt Eosen yaşlı Çeltek Formasyonu olarak bilinen çalışma bölgesi özellikle kömür içeriği bakımından dikkat çekici olup aynı birim içinde petrollü şeyl olarak tanımlanan kayaçlar yer almaktadır. Dünyadaki petrol-gaz verimliliği ve anoksik depolanma süreçleri dikkate alındığında organik madde birikimi açısından Eosen dönemi önemlidir. Bu petrollü şeyl örneklerini temsil eden 29 adet örneğin toplam organik karbon (TOC) ve ana-iz element analizleri baz alınarak paleo-sedimanter ortam ve karakteristikleri değerlendirilmiştir. TOC içeriği % 1.97 - 16.17 (ortalama % 6.30) arasındadır. Çeltek Formasyonu petrollü şeyllerine (ÇFPŞ) ait V/Cr, V/(V+Ni), U/Th, δU ve ötijenik uranyum değerlerine göre, petrollü şeyllerin değişken paleo-ortam koşullarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Paleo-tuzluluk için hesaplanan Sr/Ba oranları baz alındığında sedimanların genellikle tatlı su ortamında çökeldiği belirlenmiştir. Örneklerin kimyasal alterasyon indeks (CIA) değerleri ve Sr/Cu oranlarına göre kuru, sıcak ve zaman zaman nemli ortamda çökelmiştir. Fe/Ti ve (Fe+Mn)/Ti oranları, petrollü şeyllerin sedimantasyonu esnasında ortamda hidrotermal bir etkinliğin olduğuna, ayrıca Zr/Rb oranları ise petrollü şeyllerin çökeldiği dönemdeki paleo-hidrodinamiklerin oldukça zayıf olduğuna işaret etmektedir. Sonuç olarak havzadaki farklı jeokimyasal şartlar, farklı paleo-ortam koşullarına, değişen su kimyası-çevre-iklim koşullarına ve hatta göl yüzeyindeki organik üretimlilik koşullarının farklılaşmasına neden olmaktadır. 

https://dx.doi.org/10.19111/bulletinofmre.494703

Details

[English .pdf]
Element characteristics of oil shales and factors controlling the paleo-sedimentary conditions of organic matter, Celtek Formation oil shales, Sorgun-Yozgat/Turkey
Title: Element characteristics of oil shales and factors controlling the paleo-sedimentary conditions of organic matter, Celtek Formation oil shales, Sorgun-Yozgat/Turkey
Authors: Berna YAVUZ PEHLIVANLI
Keywords: Paleo-Environment, Paleo-Salinity, Paleo-Climate, Chemical Alteration Index (CIA), Celtek Formation Oil Shales (CFOS), Total Organic Carbon (TOC),
Abstract:

The study field covering an area of about 1000 km2 is located in Sorgun town of the city of Yozgat. In the region Paleozoic, Campanian-Maastrichtian, Eocene, Miocene and Quaternary units are exposed. Among these units, the lower Eocene Celtek Formation is particularly noticeable with coal beds and hosts rocks known as the oil shale. The Eocene epoch is important for organic matter deposition as regard to oil and gas productivity and anoxic deposition conditions. In order to examine the paleo-sedimentary conditions of oil shales in the study area and their relation to Total Organic Carbon (TOC) contents and major-trace element characteristics, a number of 29 samples were collected from two boreholes and one Measured Stratigraphic Section (MSS). Samples have TOC contents varying from 1.97 to 16.17 wt% (average 6.30 wt%). Using geochemical data on oil shales of the Celtek Formation (CFOS), V/Cr, V/(V+Ni), U/Th, δU and Authigenic Uranium (AU) values were computed which revealed that oil shales have variable paleo-environment conditions. For paleo-salinity Sr/Ba ratios were estimated and found that samples were mostly deposited in freshwater environment. Chemical Alteration Index (CIA) values and Sr/Cu ratios indicate that paleo-climate conditions of CFOS were dry, hot and occasionally humid. Fe/Ti and (Fe+Mn)/Ti ratios reveal the existence of a hydrothermal activity during the sedimentation of oil shales. Zr/Rb ratios of samples are indicative of very weak paleo-hydrodynamics during the deposition of oil shales. Such different geochemical conditions in the basin resulted in the regulation of variable paleo-environment conditions and water chemistry-environment-climate conditions and even changes in organic productivity at the lake level surface. 

 

https://dx.doi.org/10.19111/bulletinofmre.494703

 


 
MTA Bilgi İşlem Koordinatörlüğü - 2013/2019