İşleminiz gerçekleştirilirken lütfen bekleyiniz.

Please wait


Makale Detayları

[Türkçe .pdf]
Buzul-Sonrası Marmara Denizi taraçaları ve su değişim dönemleri
Başlık: Buzul-Sonrası Marmara Denizi taraçaları ve su değişim dönemleri
Yazarlar: Vedat EDIGER, Emin DEMİRBAĞ, Semih ERGİNTAV, Sedat İNAN, Ruhi SAATCıLAR
Anahtar Kelimeler: Marmara Denizi, Morfoloji, Deniz Taraçaları, Deniz seviyesinde değişimleri, Eski-lagün,
Özet:

Yarı kapalı Marmara Denizi, Ege Denizi (Kuzeydoğu Akdeniz) ve Karadeniz arasındaki bir geçiş denizidir. Marmara Denizi, sırasıyla İstanbul Boğazı (Bosporus) ve Çanakkale Boğazı (Dardanelles) ile Karadeniz ve Ege Deniz’lerine bağlantılıdır. Denizler arasındaki, Geç Pleistosen-Holosen dönemi bağlantıları pek çok bilim adamı tarafından araştırılmasına rağmen, bağlantıların doğası ve zamanlaması konusunda hala belirsizlikler süregelmektedir. Bu çalışma kapsamında, Karadeniz, Marmara Denizi ve Ege Denizi arasındaki Buzul Sonrası dönemde meydana gelen bağlantılar için yeni bir yaklaşım sergilenmektedir.Bu çalışma, Marmara Denizi'nin kuzeydoğu şelfinde (Silivri ile Haliç arasında) toplanan 80 adet sığ sismik yansıma profiline, çok ışınlı batimetrik verilerine ve 15 adet kısa ağırlıklı karot verilerine dayanmaktadır. Büyükçekmece / Küçükçekmece lagünlerinin Marmara Denizi ile bağlantı ve daha doğuda Marmara-İstanbul Boğazı etkileşim alanlarında, deniz tabanı ve akustik taban morfolojileri, çok karmaşık bir yapıya sahiptirler. Bu karmaşık deniz tabanı ve akustik taban morfolojileri, temel olarak havzanın yapısı, şelfin mevcut hidrografik rejimi, kıyı drenaj sistemleri, deniz/göl su seviyesi değişiklikleri (iklimin kontrol ettiği) ve boğazların derinlikleri tarafından kontrol edilmektedir. Aynı zamanda, tüm bu faktörlerin denizler arasındaki su alış verişini kontrol eden önemli faktörler olduğu düşünülmektedir.Sismik yansıma profillerinin ve ağırlıklı karot verilerinin sedimantolojik olarak incelenmesi sonucunda, akustik taban üzerinde, beş farklı stratigrafik birimin (S1-S5) ve dört farklı sedimanter katmanın (A-D) ayırt edilmiştir. Akustik taban üzerinde yer alan alt stratigrafik birimler ve sedimanter tabakalar, karmaşık, paralel ve yüksek genlikli sismik yansımalarla ayırt edilmiştir. Akustik tabana ait tabakaların deniz yönüne doğru dalma göstermesi, karada yaygın olarak görülen Oligosen-Üst Miyosen birimlerinin deniz tabanında da devam etmekte olduğununun bir kanıtıdır. Marmara Denizi'nin kuzeydoğu şelfinde yer alan akustik taban yüzeyinde ayırt edilen üç farklı deniz taraçası (T1-T3) buzul sonrası dönemdeki küresel deniz seviyesi değişimlerine ait altı farklı eğri ile ilişkilendirilmiştir. İstatistiksel açıdan, en belirgin taraçaların -78 m ila -80 m (T1), -58 m ila -62 m (T2) ve -28 ila -32 m (T3) arasında yer aldığı saptanmıştır. Küresel deniz seviyesi eğrileri göz önüne alındığında, bu taraçaların yaşları sırasıyla, 9.25, 12.25 ve 13.75 Cal kyr BP olarak tarihlendirilmiştir.

DOI: 10.19076/mta.428046

Details

[English .pdf]
Post-Glacial Terraces of The Marmara Sea and water exchange periods
Title: Post-Glacial Terraces of The Marmara Sea and water exchange periods
Authors: Vedat EDIGER, Emin DEMİRBAĞ, Semih ERGİNTAV, Sedat İNAN, Ruhi SAATCıLAR
Keywords: Marmara Sea, Morphology, Marine terraces, Sea-level changes, Paleo-lagoon,
Abstract:

Semi-enclosed Marmara Sea is a passage between the Aegean Sea (Northeastern Mediterranean Sea) and the Black Sea. The Marmara Sea is connected to the Black Sea and the Aegean Sea through the İstanbul Strait (Bosphorus) and Çanakkale Strait (Dardanelles), respectively. Despite the fact that the late Pleistocene-Holocene connections between the seas have been explored by many scientists, there are still uncertainties about the nature and timing of the connections. Within the scope of this study, a new approach has been displayed for post-glacial connections between the Black Sea, Marmara Sea, and the Aegean Sea. This study is based on 80 shallow seismic reflection lines, multibeam bathymetric data and 15 short gravity cores collected from the northeastern shelf of the Marmara Sea (between Silivri and Golden Horn). The sea bottom and sub-bottom morphology have a highly chaotic structure at the exit of the Büyükçekmece/Küçükçekmece lagoons and further east near the Marmara- İstanbul Strait junction. This chaotic bottom and sub-bottom surface morphologies are mainly controlled by the structure of the basin, current regime of the shelf, coastal drainage systems and by the sea/lake water level changes controlled by climate and the sill depths of the two straits, which in turn determined the water exchange between the seas. The sedimentological interpretation of the seismic reflection profiles and core sediments have allowed us to distinguish five stratigraphic units (S1-S5) and four sedimentary layers (A-D) over the acoustic basement. The lower stratigraphic unit and sedimentary layer are separated from the overlying acoustic basement by a chaotic to parallel and by a high amplitude seismic reflector. Seaward dipping units of the acoustic basement are inferred to be the seaward continuation of the Oligocene–Upper Miocene units widely exposed on land. The presence of three different marine terraces distinguished (T1-T3) along the northeastern shelf of the Marmara Sea have been associated with the six different curves of the post-glacial sea-level changes. From statistical point of view, the most significant terraces occur from -78 m to -80 m (T1), -58 m to -62 m (T2) and -28 m to -32 m at (T3). Considering the global sea level curves, these terraces can be dated 9.25, 12.25 and 13.75 Cal kyr BP, respectively.

DOI: 10.19111/bulletinofmre.401208



 
MTA Bilgi İşlem Koordinatörlüğü - 2013/2018